Gymmatbaha metallaryň “Goragçysy”: Ditiofosfatlaryň (gara agentleriň) näme üçin mineral flotasiýada giňden ulanylýandygy

Flotasiýa zawodlarynda ksantatlaryň umumy ýygnamak ukyby güýçli bolan güýçli ýygnaýjylar hökmünde giňden ykrar edilýär. Şeýle-de bolsa, altyn we kümüşiň gaýtadan işlenilmegini gowulandyrmak ýa-da gurşuny sinkden aýyrmak üçin tejribeli metallurglar köplenç garaňky, köplenç ýapyşykly suwuklyk görnüşi sebäpli "gara agentler" diýlip atlandyrylýan ditiofosfatlary maslahat berýärler. Görünmeýän görnüşine garamazdan, bu reagentler gymmat bahaly metallary we çylşyrymly sulfid magdanlaryny gaýtadan işlemek üçin aýratyn artykmaçlyklary hödürleýär.

I. Ditiofosfatlar (Gara agentler) näme?

Ditiofosfatlar himiki taýdan ksantatlara degişli kollektorlaryň bir klasydyr. Ksantatlar güýçli, selektiw däl kollektorlar bolup, demir sulfidlerini (pirit) suwda ýüzmäge meýilli bolsa-da, ditiofosfatlar has selektiwdir. Şeýle hem, olar himiki taýdan has durnukly we dargamaga has az meýilli.

II. Esasy artykmaçlyklar

1. Pirit üçin pes gatnaşyk: Bu gurşun ýa-da mis sulfidlerini piritden bölmek üçin uly artykmaçlykdyr. Ksantatlar hem piritde ýüzmäge meýilli, ditiofosfatlar bolsa pirite tarap gowşak ýygnamak ukybyny görkezýär we bölünmegi ýeňilleşdirýär.
2. Altyn we kümüş üçin güýçli ýygnamak ukyby: Ditiofosfatlar gymmat bahaly metallaryň ýüzleri bilen durnukly himiki baglanyşyklar emele getirýär, bu bolsa olary altyny, kümüşi we platinany gaýtadan işlemekde örän netijeli edýär. Altyn gaýtadan işleýän köp zawodlar gymmat bahaly metallary gaýtadan işlemegi iň ýokary derejä çykarmak üçin ditiofosfatlary (meselem, Aero 238 ýa-da ammonium dibutil ditiofosfat) arassalaýjy ýa-da arassalaýjy konturlara goşýarlar.
3. Köpüklendiriji häsiýetler: Köp ditiofosfatlar (meselem, Aero 238) özüne mahsus köpüklendiriji ukybyna eýedir, goşmaça köpüklendirijilere (meselem, MIBC ýa-da sosna ýagy) bolan zerurlygy azaldýar ýa-da aradan aýyrýar. Öndürilen köpük, adatça, döwülýär we aňsatlyk bilen parçalanýar.

III. Umumy görnüşleri

• Aero 238 (Alkil Ditiofosfat): Toplaýjy we köpürjiklendiriji häsiýetlere eýe bolan umumy suwuklyk görnüşi. Gurşun-sink bölmek we mis-altyn dikeltmek üçin amatly. Güýçli ysly we poslaýjy häsiýetlere eýedir.
• Ammonium Dibutil Ditiofosfat: Ak poroşok görnüşinde elýeterli ("gara agent" adyna garamazdan). Pozmaýar, az ysly, suwda ereýär. Kümüş saklaýan magdanlar we oda çydamly mis magdanlary üçin, esasanam daşky gurşaw meseleleri ileri tutulýan ýerlerde amatly.
• Difenil Ditiofosfat: Seýrek duş gelýär, güýçli ýygnamak ukybyna eýedir. Oksidlenen ýa-da inçe däneli refrakter galenit üçin ulanylýar.

IV. Işleýiş meseleleri

• Korroziýa howpy: Suwuk ditiofosfatlar (meselem, Aero 238) kislotaly we korroziýa täsir edýär. Dozalaýjy liniýalar üçin kislota çydamly materiallary ulanyň. Operatorlar degişli şahsy gorag serişdelerini geýmelidirler.
• Dozanyň aşa köp ulanylmagyndan gaça duruň: Dozanyň aşa köp bolmagy köpük döredip, flotasiýa öýjüklerinden daşyp gitmäge ("geçirmäge") sebäp bolup biler. Dozany üns bilen sazlaň, esasanam köpüklendiriji hem ulanylanda.
• Has haýal kinetika: Ditiofosfatlar ksantatlara garanda has haýal täsir edýär we adatça iň gowy netije üçin has uzak kondisionerleme wagtyny talap edýär.

V. Netije

Häzirki zaman flotasiýa tejribesinde ditiofosfatlar ksantatlaryň ornuny tutýan däl-de, gaýtam goşmaça reagentlerdir. Seçijiligi ýokarlandyrmak we gymmat bahaly metallary dikeltmek üçin has gödek flotasiýada ksantatlary köp mukdarda dikeltmek, has arassa tapgyrlar üçin bolsa ditiofosfatlary ulanmak umumy strategiýadyr.